Kusursuz bir yükseltme işlemi için neler yapılmalı ?
Windows 7′ye geçiÅŸ yapmak veya yeni bir PC satın almak isteyenler dikkatlice plan yapmalı. Çünkü Microsoft, emektar XP kullanıcıları için bazı engeller koymuÅŸ durumda.
Windows 7 piyasaya sürülmesiyle birlikte geçiş süreci de başlamış oluyor. Peki, Windows Vista ve Windows XP kullanıcılarını tam olarak neler bekliyor? Geçişten önce nelere dikkat edilmeli ve neler gözden geçirilmeli.
İlk durağımız: Sürüm karmaşası;
Home Premium, Professional veya Ultimate; peki 32 bit mi 64 bit mi? Uzun süredir XP kullananlar sürüm ormanı içerisinde kaybolabilir. Fakat Vista kullanıcıları da yükseltme yaparken dikkat etmeli; zira her sürüm istenilen biçimde yükseltilemiyor.
Â
Kötü haberi baÅŸtan verelim: XP kullanıcıları hangi donanımı kullanırsa kullansınlar direkt Windows 7′ye yükseltme yapamıyor. Microsoft bu güncelleÅŸtirme yolunu öngörmüyor. Tek çözüm: Önemli dosyaları yedeklemek, Windows 7′yı sıfırdan kurmak ve dosyaları geri yüklemek.
Veri kaybı olmadan yükseltme yapmak
Vista kullanıcıları için durum çok daha iyi gözüküyor. Burada ayarların ve dosyaların aynen korunduÄŸu bir yükseltme seçeneÄŸi mevcut; Microsoft bu sürece “In-Place Upgrade” (yerinde yükseltme) ismini veriyor. Yerinde yükseltme seçeneÄŸinden faydalanmak için Vista SP1′in yüklü olması gerekiyor. EÄŸer yüklü deÄŸilse Windows 7 kurulumunda yine de yükseltme seçeneÄŸini görürsünüz; fakat seçimi yaptığınızda bir hata mesajı ile karşılaşırsınız.
Sürüm sınırlamaları
Windows 7 toplamda 6 farklı sürümde sunuluyor: Starter (sadece OEM sürümü), Home Basic, Home Premium, Professional, Ultimate ve Enterprise (sadece firmalar için). Fakat Vista’dan yükseltme yaparken de bazı pürüzler olmasa Microsoft, Microsoft olmazdı: Her Vista sürümünden her Windows 7′ye geçilemiyor.
Yerinde yükseltme seçeneÄŸi sadece aynı deÄŸerdeki veya daha üstteki Windows 7 sürümlerinde kullanılabiliyor. Ufak bir örnekle açıklamak gerekirse: Vista Home Premium sahipleri Windows 7 Home Premium’a geçiÅŸ yapabiliyor; iÅŸte aynı deÄŸerdeki sürüm bu oluyor. Vista Home Premium’dan Windows 7 Ultimate’e geçiÅŸ ise “üstteki sürüm” terimine örnek oluÅŸturuyor. Fakat Vista Home Premium’dan Windows 7 Home Basic’e düşürme yapamıyorsunuz (kim yapmak ister orası ayrı). Asıl muamma Windows 7 Professional istisnasında gerçekleÅŸiyor: Bu sürüme sadece Vista Business’ten yükseltme yapılabiliyor.
32 ve 64 bit
Microsoft, Windows 7 ile de çift hatlı ilerlemeye devam ediyor. Home Premium ve üzerindeki tüm sürümler hem 32- hem de 64-bit olarak sunuluyor. Intel ve AMD’nin birçok iÅŸlemcisi senelerdir 64-bit desteÄŸi sunduÄŸundan dolayı kullanıcıların çoÄŸu tüm Windows sürümlerini kullanabilecek pozisyonda oluyor. Tek büyük istisna netbook’lar oluyor; çünkü çoÄŸu henüz 64-bit nedir bilmeyen Intel Atom iÅŸlemcileri kullanıyor.
64-bit zamanı geldi
4 GB veya daha fazla RAM’e sahip yeni PC’ler ve notebook’lar Windows 7′nin 64-bit sürümüyle beraber geliyor. Keza 64-bit’e geçiÅŸteki en önemli argüman da bu oluyor. Sadece çok eski program ve donanımlarda sorun oluÅŸabiliyor. Tavsiye: Windows 7 Yükseltme Danışmanı ve Windows 7 Uyumluluk Merkezi ile Windows 7′nin 64-bit sürümünü kullanıp kullanamayacağınızı denetleyin. EÄŸer kullanabiliyorsanız doÄŸrudan 64-bit’i seçin. Microsoft’un yeni uyumluluk logoları ancak yazılım veya donanım sürücüsü 64-bit Windows’u desteklediÄŸi takdirde veriliyor.
Dikkat: Vista’nın 32-bir sürümünü kullanalar, hiçbir ÅŸekilde Windows 7 64-bit’e yerinde yükseltme yapamıyor. Burada da sıfırdan kurulum gerekiyor. 64-bit’ten 32-bit’e geçiÅŸte de ayı durum geçerli.
RC’den yükseltme yapmak
Çokça sorulan bir diÄŸer soru: “Nihai sürüm adayından final sürüme güncelleme yapabilir miyim?” Evet, ama biraz uÄŸraÅŸmanız gerekiyor. Microsoft resmi olarak bu hamleyi desteklemiyor. Sebebi ise çok basit: EÄŸer bir hata oluÅŸursa bunun sebebi muhtemelen RC kodlarından kalan bir artık olacaktır. En iyisi sıfırdan kurulum yapın.
 XP kullanıcıları: Yeni kurulum şart
XP’den Windows 7′ye geçiÅŸ sırasında yükseltme yapılamamasının avantajı: Sıfırdan kurulum ile eski yüklerinden arınmış, taptaze bir sisteme sahip olacaksınız. Dezavantaj: Dosya ve program aktarımından siz sorumlu olacaksınız.
Düzenli yedeklemeler ve Windows ayrılmaz bir ikilidir. EÄŸer ticari bir uygulama kullanarak düzenli olarak sisteminizin yedeÄŸini alıyorsanız Windows 7′ye geçiÅŸte bir nebze rahatlamış olacaksınız. Yedekleme için harici bir disk kullanmak akıllıca olacaktır; böylece sisteminize takılı sabit disk çökse dahi güvende olacaksınız. Ayrıca her zaman sadece verileri yedeklemeyin, arada sırada Sistem Geri Yükleme’yi de deneyin.
Geçiş başlasın
XP’den Windows 7′ye geçiÅŸ için gerekli her ÅŸey Windows 7 kurulum DVD’sinde bulunuyor. Bu iÅŸ için “support\migwiz” klasöründeki “migsetup.exe” dosyasını çalıştırmalısınız. Bu ÅŸifreli ismin arkasında belgeleri, kullanıcı hesaplarını, müzikleri, resimleri ve daha fazlasını yeni bir sisteme aktarmanızı saÄŸlayan Windows Kolay Aktarım programı gizleniyor. Aktarım için üç farklı yol sunuluyor: Harici disk aracılığıyla, aÄŸ üzerinden veya direkt USB baÄŸlantısı ile. EÄŸer dosya ve ayarlarınızı farklı bir bilgisayara aktarmıyorsanız kullanılabilecek tek seçenek harici disk oluyor. Sonrasında mevcut sisteminizin “kaynak bilgisayar” (eski bilgisayar) olduÄŸunu belirtmelisiniz. Bunu da yaptığınızda araç iÅŸine baÅŸlar.
Kutuları taşımak
Kolay Aktarım bilgisayarı birkaç dakika boyunca denetler ve hangi verilerin aktarıma uygun olduÄŸunu belirler. “ÖzelleÅŸtir” butonuna bastığınızda istediÄŸiniz öğeleri kaldırabilir veya dahil edebilirsiniz. Aktarılacak tüm dosyaları tek bir klasörün içine kaydedilecektir. İsterseniz bu dosyaya ÅŸifre koyabiliyorsunuz. Sonraki adımda dosyanın harici sabit diske veya bir USB belleÄŸe kaydedin. İsterseniz bir NAS sürücü de seçebilir veya mevcut aÄŸ paylaşımlarınızı kaydetme yolu olarak gösterebilirsiniz.
Windows 7′yi sıfırdan kurmak
Windows 7′nin kurulumu çok basit. XP kullanıcıların tek seçeneÄŸi “GeliÅŸmiÅŸ kurulum” oluyor. İsterseniz Windows 7 kurulumunu XP altında da baÅŸlatabilirsiniz; fakat diskinizde yeterli yer yoksa (Win 7 en az 7,5 GB’a ihtiyaç duyar) bir hata mesajı ile karşılaşırsınız. Böyle bir durumda kurulum DVD’si ile sistemi baÅŸlatıp disk bölümünü biçimlendirebilirsiniz.
Verileri geri yüklemek
Windows Kolay Aktarım ile dosyaları geri yüklerken yedekleme yaptığınız yolun tersini takip ediyorsunuz. Tek fark: Bu sefer hedef bilgisayar (yeni bilgisayar) olarak yeni kurulumu seçmelisiniz.
Â
Vista kullanıcıları: Verileriniz sizinle beraber
Vista kullananlar tüm dosya ve ayarlarını yükseltme sırasında beraberinde taşıyabilir. Fakat dikkat: Microsoft bile her halükarda bir acil durum planı oluşturmanızı tavsiye ediyor.
Vista’dan Windows 7′ye geçiÅŸ yapmadan önce, aldığınız yedekleri en güncel seviyeye getirmelisiniz. PC’de en çok nelere deÄŸer veriyorsanız bunları yedeÄŸin içerisine dahil etmelisiniz. Vista Ultimate, Business ve Enterprise altında sistemin tamamını yedekleyebilen bir Yedekleme ve Geri Yükleme Merkezi mevcut. DiÄŸer Vista sürümlerinde sadece kiÅŸisel dosyaları yedekleyebilen bir asistan var.
Verileri paketlemek
EÄŸer Windows 7 ile uyumlu, ücrete tabi bir yedekleme yazılımı kullanıyorsanız güvenli yoldasınız demektir. ÖrneÄŸin Acronis True Image 2010. XP kullanıcıları için anlatılan Windows Kolay Transfer yöntemi Vista altında da kullanılabiliyor. Hatta bu iÅŸ için Windows 7 DVD’sine bile ihtiyacınız yok, zira Kolay Aktarım Vista’nın sabit bir bileÅŸeni. Aracı bulmanın en kolay yolu baÅŸlat menüsündeki arama kutucuÄŸuna “kolay” yazmak. Bunu yaptığınızda araç anında sonuçlar içerisinde belirecektir. Verileri yedeklediyseniz Windows 7′ye yükseltme yapmaya baÅŸlayabilirsiniz.
Yükseltmeye başlatmak
Windows 7′ye yükseltme yapma sürecinin pürüzsüz gerçekleÅŸmesi için kurulumu Vista altında baÅŸlatmanız gerekiyor. Yani Vista çalışırken kurulum DVD’sini sürücüye yerleÅŸtirin ve yükleme sürecini baÅŸlatın. Önemli: Karşınıza çıkacak iki kurulum tipinden “Yükseltme”yi seçin ki Windows 7 mevcut dosya ve ayarlarınızı aynen yeni sisteme yükseltsin.
İkincil iÅŸletim sistem olarak Windows 7 İsterseniz sisteminizi direkt Windows 7′ye yükseltmek yerine ikincil iÅŸletim sistemi olarak kullanarak yeni sisteme alışabilirsiniz. CHIP Online gerekli adımları gösteriyor.
Farklı Windows sürümlerini aynı PC’ye kurup kullanmak deveye hendek atlatmak anlamına gelmez. Yine de iÅŸinizi saÄŸlama alıp öncesinde dosya yedeklemesi yapmanız akıllıca olacaktır. Dolayısıyla bu seçenekte de tavsiyelerimizi gözden geçirin: Windows 7′yi ikincil iÅŸletim sistemi olarak kurmadan önce PC’nizi yedekleyin.
Yedekleme bittiğinde işe başlayabiliriz: İlk engel genellikle yeterli depolama alanını oluşturmaktır. Ne yazık ki Windows 7 de harici bir sabit diske kurulacak kadar esnek değil. Ya ikinci bir sabit disk kullanacaksınız ya da mevcut sabit diskiniz içerisinde yeni bir disk bölümü (partisyon) oluşturacaksınız.
Vista altında yer açmak
Windows 7 için en az 16 GB boÅŸ depolama alanı sunan bir disk bölümü ÅŸart. EÄŸer Vista kurulumu tüm diski kaplıyorsa yine iÅŸletim sisteminin içinde bulunan araçlarla bu alanı bölüştürebilirsiniz. Masaüstündeki veya baÅŸlat menüsündeki “Bilgisayar” ikonuna saÄŸ tıklayıp “Yönet” girdisini seçin. Sonrasında açılacak pencerede, sol taraftaki sütunda “Disk Yönetimi”ne geçiÅŸ yapın. Sistemin kurulu olduÄŸu disk bölümünün üzerine saÄŸ tıklayıp “Birimi küçült” girdisini seçin. Sonrasında sistem, maksimum küçültme oranını hesaplar. Küçültme miktarını belirledikten sonra “Küçült” butonuna basın. Vista hemen sistem bölümünü küçültmeye baÅŸlayacaktır. EÄŸer depolama alanı kısıtlı ise Vista tek bir adımda 16 GB küçültme yapmaz. Bu tip bir durumda sistem bölümünü birkaç adımda küçültmek iÅŸe yarayacaktır.
XP altında yer açmak
Ne yazık ki XP altında sistem bölümünü küçültmek Vista’da olduÄŸu gibi kolay deÄŸil. Paragon Partition Manager veya Acronis Disk Director Suite gibi yazılımlar bu iÅŸi acemi kullanıcıların dahi halledebileceÄŸi seviyeye getiriyor. Fakat elinizde Windows 7 DVD’si varsa bu da yeterli olacaktır.Â
- PC’nizi Windows 7-DVD’si ile baÅŸlatın ve dil olarak “Türkçe”yi seçerek “Devam” butonuna basın.
- Åžimdi çıkan pencerede “Bilgisayarınızı onarın” seçeneÄŸine tıklayın. Bunu yaptığınızda sisteminizde kurulu iÅŸletim sistemleri gösterilecektir. XP’yi seçip “Devam” butonuna basın.
- Windows 7 Sistem Geri Yükleme, BaÅŸlangıç Onarma veya Windows Bellek Tanılama gibi onarma seçenekleri sunar. Komut İstemi’ni seçin.
- “diskpart” komutunu verin. Bunu yaptığınızda bir sonraki satırda “DISKPART” yazısı belirecektir.
- Åžimdiyse “list disk” komutunu verin. Bunu yaptığınızda sisteme baÄŸlı tüm veri taşıyıcıları gösterilecektir. EÄŸe tüm diski kullanarak yaptığınız tek bir XP kurulumu varsa listede de sadece 0 numaralı bir veri taşıyıcısı belirir.
- “select disk 0″ ile bu diski seçin. Sonrasında “list partition” komutunu vererek disk bölümlerine göz atın. EÄŸer tüm disk kullanan tek bir XP kurulumu varsa burada sadece bir bölüm belirir.
- “select partition 1″ ile bu bölümü seçin. Disk bölümünü örneÄŸin 16 GB küçültmek istiyorsanız “shrink minimum=16000″ komutunu verin.
Windows 7′yi kurmak
Windows 7 için yeterli disk alanı oluÅŸturduktan sonra kurulum çocuk oyuncağı oluyor. Keza önyükleme yöneticisi de eski Windows kurulumlarını tanıyor ve açılış listesine ekliyor. Kurulum bittikten sonra PC’yi açtığınızda Windows deÄŸil, önyükleme yöneticisi devreye girer. Listeden istediÄŸiniz iÅŸletim sistemini seçip iÅŸe koyulabilirsiniz.
Tüm Linux kullanıcıları için dipnot: Windows mevcut Linux kurulumlarını sezebilecek kadar zeki deÄŸil. Böyle bir durumda Linux önyükleme yöneticisini yedeklemenizi tavsiye ediyoruz. Windows 7 altında gerekli özelleÅŸtirmeleri Sistem Özellikleri’ndeki “GeliÅŸmiÅŸ” sekmesinde bulunan “BaÅŸlangıç ve Kurtarma” ayarlarıyla yapabilirsiniz.
Â
XP ve Vista altında Windows 7 Â
Yeni iÅŸletim sistemlerini denemenin en kolay yolu sanal makine programlarını kullanmaktır. Bu yazılımlarla hem XP hem de Vista altında tehlikesiz biçimde Windows 7′yi test edebilirsiniz.
Windows 7′yi varsayılan iÅŸletim sistemi haline getirmekte çekincesi olanlar en basit yolu seçmeli; yani sanal makine. İki veya fazla iÅŸletim sistemini aynı anda kullanabilmek için ek yazılıma para ödemenize gerek yok. ÖrneÄŸin ücretsiz VirtualBox yazılımı bu iÅŸ için elveriÅŸli. DiÄŸer programları XP veya Vista altında nasıl kuruyorsanız VirtualBox’ı da o ÅŸekilde kurun. Bu aÅŸamadan sonra Windows 7 kurulumu için bir sanal makine oluÅŸturun.
Sanal makineyi yapılandırmak
Sanal makineye “Windows 7″ gibi açıklayıcı bir isim verin ve iÅŸletim sistemi olarak “Microsoft Windows”u seçin. Önemli: EÄŸer 64-bit sürümü test edecekseniz “Windows 7 (64 bit)” girdisini seçmelisiniz. Sonrasında VirtualBox iÅŸletim sistemine uyan bir yapılandırma seçeneÄŸi önerir. Mesela Windows 7 için en az 512 MB RAM ve dinamik olarak geniÅŸleyen 20 GB depolama alanı önerilir.
Sanal makinede Windows 7
Yeni oluÅŸturulan sanal makine aynı boÅŸ bir PC gibi davranır. Dolayısıyla Windows 7 DVD’sinden önyükleme yapıp iÅŸletim sistemini sanal makineye kurmalısınız. Kurulum adımları fiziksel bir PC’ye kurduÄŸunuzla birebir aynıdır. Yine de ÅŸunu göz önünde bulundurun: Sanal makinede kurulum, normal bir PC’ye göre daha uzun sürecektir.
 KAYNAK : chip.com.tr